Maszyna na miarę wyzwania. Wybraliśmy TBM do budowy tunelu pod Odrą

Spośród czterech pełnych ofert na budowę maszyny drążącej tunel, konsorcjum NDI oraz Dogus zdecydowało się na niemiecko-chińskiego producenta, firmę CREG Wirth. Wybrany TBM (tunnel boring machine) został skonfigurowany z myślą o specyfice naszego projektu oraz wymagających warunkach prowadzenia prac tunelowych.

Nowa maszyna typu Slurry TBM (wykorzystująca zawiesinę bentonitową) dotrze do Polski na koniec października 2027 roku. Składa się z głowicy skrawającej z tarczą osłonową oraz z trzech wózków, na których znajduje się zaplecze maszyny. Wagony techniczne (wózki) znajdują się za tarczą i są ciągnięte przez TBM już w miejscu wybudowanego tunelu. Zawierają instalacje elektryczne, hydrauliczne i wentylacyjne, obsługują transport materiałów oraz usuwanie urobku.

Najważniejszą częścią TBM jest głowica, która urabia grunt lub skały dzięki narzędziom skrawającym i dyskom tnącym. Na głowicy znajdują się również silniki napędowe, siłowniki popychające TBM do przodu czy urządzenie hydrauliczne (erector), które służy do montażu betonowych segmentów, dzięki czemu powstaje pierścień obudowy tunelu. Równolegle z drążeniem i montażem kolejnych pierścieni działa system iniekcji, który wypełnia przestrzeń między obudową tunelu a otaczającym ją gruntem i ogranicza jego osiadanie. Masa maszyny wynosi około 4200 t, głowica skrawająca około 2200 t, a każdy z wózków waży prawie 600 ton. Całość osiągnie średnicę 15,29 m i długość 98 m.

TBM drąży tunel etapami, za każdym razem pokonując odcinek o długości nieco ponad 2 metrów. Następnie zatrzymuje się, aby zamontować pierścień obudowy tunelu, składający się z 9 prefabrykowanych segmentów. Po złożeniu całego pierścienia opiera na nim siłowniki hydrauliczne i odpychając się od gotowej konstrukcji rozpoczyna drążenie kolejnego odcinka. Maszyna porusza się z prędkością około 5–6 cm na minutę, wykonując dwa obroty tarczy.

Naszym celem było stworzenie konfiguracji odpowiadającej wszystkim wymaganiom projektu zarówno pod względem parametrów technicznych, jak i niezawodności, wydajności oraz możliwości szybkiego serwisowania.

W przypadku komory roboczej wymiana zużytych narzędzi skrawających będzie łatwiejsza i szybsza. Pracownicy będą wykonywać prace przy normalnym ciśnieniu, bez konieczności procedury dekompresji, jak ma to miejsce przy pracy w warunkach podwyższonego ciśnienia. Ułatwi to dostęp do narzędzi i uprości organizację całej operacji.

O jakości i niezawodności całego systemu decydują przede wszystkim zastosowane technologie, komponenty, ich szybka dostępność oraz doświadczenie dostawców. TBM będzie składany w fabryce w Chinach, ale jego kluczowe podzespoły będą pochodziły od renomowanych, światowych producentów m.in. z Niemiec, Szwecji, Francji, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, USA czy Finlandii.

W technologii Slurry sama maszyna TBM jest tylko jednym z elementów całego systemu. Równie ważne jest odpowiednie zaplecze do oczyszczania i segregacji urobku, czyli Slurry Treatment Plant (STP). To właśnie możliwości przerobowe STP w dużej mierze determinują, jak szybko TBM może prowadzić drążenie.

– Przy wyborze STP zastosowaliśmy dokładnie takie samo podejście jak w przypadku TBM – cały system musi być idealnie skonfigurowany na nasze potrzeby i przygotowany do pracy w konkretnych warunkach. Wybraliśmy rozwiązanie oparte na współpracy dwóch doświadczonych firm – Schauenburg i MS, które specjalnie na potrzeby tego projektu stworzyły niemiecko-francuskie konsorcjum. Nie jest to standardowa konfiguracja dostępna jako gotowe rozwiązanie. Stworzyliśmy hybrydę technologii i maszyn, łącząc rozwiązania obu partnerów w jeden system zoptymalizowany pod kątem naszego projektu – tłumaczy Paweł Sienkiewicz, Zastępca Dyrektora Projektu z Grupy NDI.

Podczas wyboru maszyny TBM analizowaliśmy przede wszystkim jakość i niezawodność urządzeń, całkowity cykl życia instalacji, doświadczenie producentów przy podobnych projektach, możliwość współpracy i integracji różnych technologii, dostępność części zamiennych, czas dostawy kluczowych komponentów, możliwości serwisowe, elastyczność dostawców oraz zdolność do szybkiego reagowania na potrzeby projektu.

Do transportu obudowy segmentowej, której masa jednego elementu przekracza 15 ton, wybraliśmy specjalistyczne pojazdy typu MSV firmy Metalliance produkowane we Francji. Co istotne, firma posiada oddział serwisowy w Polsce. W przypadku tak dużych mas i ograniczonej przestrzeni tunelu, transport segmentów jest integralną częścią procesu drążenia. Odpowiednie pojazdy muszą zapewnić nie tylko możliwość przewozu tak ciężkich ładunków, ale również sprawne funkcjonowanie całego cyklu pracy TBM.

Wszystkie te działania odbywały się przy ścisłej współpracy z naszym głównym dostawcą TBM-u, CREG Wirth, który od początku był otwarty na współpracę z innymi dostawcami oraz na łączenie zamówień i integrację poszczególnych systemów. Dzięki temu mogliśmy nie tylko wybrać najlepszych specjalistów w poszczególnych obszarach, ale również doprowadzić do ich współpracy w ramach jednego, spójnego systemu.

Zaprojektowaliśmy więc cały system drążenia od głowicy skrawającej, przez maszynę TBM i instalację Slurry Treatment Plant, aż po transport obudowy segmentowej w tunelu. Każdy z tych elementów ma znaczenie i został wybrany aby pracować jako część jednego, zintegrowanego organizmu. Takie podejście pozwala nam budować technologię nie tylko z myślą o rozpoczęciu drążenia, ale też z myślą o wydajności, niezawodności i całym cyklu życia projektu.

– Wybór naszego TBM to efekt kilku miesięcy intensywnych konsultacji, analiz i bardzo dokładnego rozpoznania rynku. Chcieliśmy znaleźć prawdziwą klasę premium wśród maszyn tunelowych. Dziś możemy powiedzieć, że jesteśmy z tego wyboru naprawdę dumni. To maszyna w 100% zaprojektowana i skonfigurowana z myślą o specyfice naszego projektu i warunkach, w jakich będzie prowadzona budowa tunelu pod Odrą – mówi Marcin Lewandowski, Wiceprezes, Dyrektor Pionu Realizacji NDI.

Dwunawowe tuby o długości blisko 5 km powstaną w rejonie Polic, a każda z naw zostanie przeznaczona dla jednego kierunku ruchu, co uczyni tunel pod Odrą najdłuższym tunelem drogowym w Polsce. W najgłębszym miejscu znajdzie się aż 51 metrów pod powierzchnią terenu.

Realizacja trzeciego odcinka drogi ekspresowej S6 Police–Goleniów o długości 23,4 km, obejmującego budowę tunelu pod Odrą, stanowi kluczowy element Zachodniej Obwodnicy Szczecina. Oddanie tunelu do ruchu, planowane na 2033 rok, umożliwi uruchomienie pełnego ringu drogowego wokół Szczecina.

Inwestycja realizowana jest w ramach Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych. Inwestorem jest Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Odział Szczecin,
a Generalnym Wykonawcą prac konsorcjum firm NDI (Lider) i Dogus.

Następna aktualność

Udostępnij:

  • FACEBOOK
  • LINKEDIN